Object
Title: Cukrzyca ciążowa : analiza wybranych aspektów dotyczących jej diagnostyki, terapii i powikłań
Abstract:
Cukrzyca jest przewlekłą chorobą metaboliczną, charakteryzującą się podwyższonym stężeniem glukozy we krwi wynikającym z defektu wydzielania i/lub działania insuliny. Cukrzyca ciążowa (gestational diabetes mellitus, GDM) w Europie dotyka ok. 5% wszystkich ciąż. GDM powstaje w wyniku działania hormonów ciążowych i obecności czynników predysponujących i najczęściej całkowicie zanika po porodzie, ale stanowi zwiększone ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2 w przyszłości. Kryteria diagnostyczne GDM w ciągu ostatnich 30 lat były kilkakrotnie zmieniane, co utrudniało ich uniwersalne globalne wdrożenie. Nieustannie sporną kwestią pozostaje, które podejście zapewnia właściwą równowagę między bezpieczeństwem kobiety w ciąży i rozwijającego się płodu a nadrozpoznawalnością GDM. Hiperglikemia w ciąży zwiększa ryzyko powikłań u ciężarnej i rozwijającego się płodu oraz rzutuje na dalszy rozwój dziecka, dlatego należy w trakcie jej leczenia dążyć do wartości glikemii stwierdzanych u zdrowych ciężarnych. Mimo to zaproponowane przez towarzystwa cukrzycowe oraz położnicze kryteria wyrównania glikemii w trakcie ciąży u kobiet z GDM nadal nie mają solidnego oparcia w wynikach badań. Powszechnym problemem jest niestosowanie się kobiet z zaburzeniami gospodarki węglowodanowej w ciąży do zaleceń lekarskich, m.in. dietetycznych. Zmiany percepcji smaku, a co za tym idzie również preferencji dietetycznych w t ; rakcie ciąży powikłanej cukrzycą, mogą stanowić jedną z przyczyn niskiego odsetka przestrzegania zaleceń żywieniowych w tej grupie pacjentek. Zmiany zmysłu smaku u kobiet z GDM mogą potencjalnie wpływać na stan zdrowia jamy ustnej. Choroby przyzębia obejmują szeroką kategorię stanów zapalnych tkanek okołodziąsłowych, w tym zapalenie dziąseł i zapalenie przyzębia, w przebiegu których dochodzi do lokalnej i uogólnionej odpowiedzi immunologicznej, ze zwiększoną produkcją mediatorów zapalenia. Związek między chorobami przyzębia i cukrzyca w ciąży jest prawdopodobnie dwukierunkowy - kobiety z cukrzycą w trakcie ciąży są bardziej narażone na rozwój chorób przyzębia niż zdrowe kobiety w ciąży. Dotychczas brakowało przeglądu systematycznego dotyczącego związku między chorobami przyzębia, GDM i stężeniami krążących cytokin zapalnych. Cele niniejszej pracy doktorskiej obejmowały: (1) ocenę wpływu różnych strategii badań przesiewowych na częstość rozpoznawania GDM, (2) ocenę wpływu różnych docelowych wartości glikemii poposiłkowej na częstość i czas rozpoczęcia insulinoterapii u kobiet z GDM oraz na ich wyniki położnicze, (3) ocenę funkcji zmysłu smaku i jego zmian u kobiet z GDM i cukrzycą typu 1 (diabetes mcllitus type 1, DM1) oraz (4) wykonanie przeglądu systematycznego i metaanalizy sieciowej danych dotyczących stężeń markerów stanu zapalnego i stresu oksydacyjnego w surowicy kobiet w ; ciąży z chorobami przyzębia, w tym w podgrupie kobiet z GDM. W skład niniejszej rozprawy wchodzą cztery prace o różnorodnej metodologii w populacji pacjentek z GDM będących pod opieką Poradni Diabetologicznej dla Kobiet w Ciąży i Planujących Ciążę przy Oddziale Klinicznym Diabetologii, Chorób Wewnętrznych i Metabolicznych Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie. W pierwszym badaniu retrospektywnie analizowano dane 432 kobiet z GDM, porównując charakterystykę kliniczną, częstość występowania i wyniki położnicze przy zastosowaniu różnych strategii i kryteriów rozpoznawania GDM. W drugim badaniu retrospektywnie analizowano dane 1021 kobiet z GDM, porównując charakterystykę kliniczną i wyniki położnicze w zależności zastosowanych kryteriów glikemii w 1. godzinie po posiłku. Trzecie badanie było badaniem kohortowym, do którego włączono 91 uczestniczek - 28 kobiet z GDM, 26 nieciężarnych kobiet z DM1 i 37 nieciężarnych kobiet bez cukrzycy jako grupę kontrolną. Wśród uczestniczek przeprowadzono ocenę percepcji smaku, badanie sakkadometryczne oraz oceniono wybrane parametiy kliniczne, laboratoryjne oraz dane dot. kontroli glikemii. W ramach czwartego badania dokonano przeglądu systematycznego z metaanalizą sieciową, włączono wszystkie źródła, w któiych porównano wybrane stężenia markerów stanu zapalnego we l<rwi u kobiet w ciąży z cukrzycą oraz bez zaburzeń gospodarki węglowodanowej, z c ; horobami przyzębia i ze zdrowym przyzębiem. Na podstawie wyników badań wchodzących w skład rozprawy zidentyfikowano zakres czynników wpływających na rozpoznanie i kontrolę metaboliczną GDM. W zakresie rozpoznawania GDM, wykazano, że powszechnie stosowany protokół WHO może prowadzić do nadrozpoznawalności GDM, prowadząc do nieuzasadnionej medykalizacji pewnego odsetka kobiet w ciąży. Przyszłe badania powinny zatem koncentrować się na ocenie stosowanych strategii badań przesiewowych GDM i wartości granicznych do jej rozpoznania oraz ocenie wpływu różnych protokołów na wyniki ciąży i dziecka. W zakresie kontroli metabolicznej GDM, wykazano, że wprowadzenie bardziej liberalnych celów terapeutycznych glikemii poposiłkowych ograniczyło stosowanie skomplikowanych modeli leczenia zawierających insulinę doposiłkową, bez wpływu na wyniki położnicze. Może to sugerować, że liberalizacja poposiłkowych docelowych wartości glikemii w GDM była bezpieczna dla kobiet i ich dzieci i mogła prowadzić do mniejszego obciążenia cukrzycą. W zakresie czynników wpływających na kontrolę metaboliczną GDM wykazano, że zmysł smaku jest osłabiony w podobnym stopniu u nieciężarnych kobiet z DM1 i tych z GDM, w porównaniu z nieciężarnymi kobietami bez cukrzycy, potencjalnie wpływając na wybory żywieniowe, przestrzeganie zaleceń dietetycznych, a ostatecznie na kontrolę metaboliczną cukrzycy. Badanie percepcji sm ; alcu może być potencjalnym środkiem do poprawy kontroli metabolicznej cukrzycy i zmniejszenia ryzyka powikłań ciążowych u matki i noworodka. W końcu w pierwszym systematycznym przeglądzie badań stężenia markerów stanu zapalnego i stresu antyoksydacyjnego u kobiet w ciąży z chorobami przyzębia w różnym stadium, w tym u kobiet z GDM wykazano, że różnice w stężeniach markerów zapalenia nie były istotne. Obseiwowano trend w kierunku nasilonej odpowiedzi zapalnej u kobiet w ciąży powikłanej chorobą przyzębia, co może mieć potencjalny wpływ na większe ryzyko wystąpienia powikłań położniczych. Liczba prac badających interakcję GDM z chorobami przyzębia oraz wynikających z niej zmian w poziomie markerów stanu zapalnego była niewystarczająca do przeprowadzenia analizy.
Place of publishing:
Level of degree:
Degree discipline:
Degree grantor:
Rada Dyscypliny Nauki medyczne
Promoter:
Date issued:
Identifier:
Call number:
Language:
Access rights:
Object collections:
Last modified:
Mar 5, 2026
In our library since:
Mar 5, 2026
Number of object content hits:
0
Number of object content views in PDF format
0
All available object's versions:
http://149.156.57.56:8080/publication/6114
Show description in RDF format:
Show description in OAI-PMH format:
| Edition name | Date |
|---|---|
| ZB-143152 | Mar 5, 2026 |
Objects
Similar
Kania, Michał
Łysek, Radosław
Stryjewska, Katarzyna
Łoboda, Magdalena
Osiewicz, Magdalena
Kalandyk-Konstanty, Aleksandra
Wąsacz, Katarzyna
